Finans

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir? 2024 EYT Sorgulama

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir? 2024 yılında EYT devam ediyor mu? Emeklilik şartları yakından takip ediliyor. Bu yazımızda Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir? 2024 EYT sorgulama ile alakalı detayları sizlere sunuyoruz.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir?

1999 yılında yürürlüğe giren 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, sosyal güvenlik alanını da içerir. Bu yasa yürürlüğe girmeden önce, sigortalıların emekli olabilmesi için bir yaş şartı aranmıyordu. Emekliliğe hak kazanmak için kadınların yirmi ve erkeklerin otuz yıl sigortalı olması gerekiyordu. Ayrıca yaşlılık, malullük ve ölüm primlerinin ödenmesi için 5.000 gün yeterliydi. Benzer şekilde, bağımsız kadın sigortalılar yirmi, erkekler ise yirmi beş yıllık primlerini ödeyerek yaş şartı aranmaksızın emekli olabildiler.

4447 sayılı yasa, kadınlarda 58 ve erkeklerde 60 yaş olarak emeklilik yaşını belirlemiştir. Yasanın yürürlük tarihinden önce emekli olan ve 2 yıl veya daha az süresi kalan sigortalıların hakları korunmuştur. Henüz emeklilik şartlarını tamamlamayan sigortalı çalışanların yaş sınırı ve prim ödeme günü sayısı ise kademeli olarak artırılmıştır.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT), Türkiye’de emeklilik hakkını kazanmak için gerekli olan yaş şartını karşılamalarına rağmen, prim günü yetersiz olduğu için emekli aylığı alamayan kişileri ifade eden bir terimdir. Bu durumdaki bireyler, prim günü ve yaş şartlarını sağlasa da emekli maaşı alamadıkları için mağduriyet yaşadıklarını ifade ederler.

EYT sorununun temelinde, emeklilik sistemine ilişkin prim günü ve yaş şartlarının yanı sıra, sosyal güvenlik sistemine dahil olan kişilerin emeklilik haklarını kazanabilmeleri için gerekli olan diğer şartların da karşılanması gerekliliği bulunmaktadır.

Bu kişiler, genellikle şu durumlarla karşılaşabilirler:

Yaş Şartını Karşılamak:

Emeklilikte yaşa takılanlar, emeklilik yaşını doldurmuş olmalarına rağmen prim günü eksik olduğu için emekli olamamaktadır.

Prim Günü Eksikliği:

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen prim günü sayısını tamamlamış olmamaları nedeniyle emekli aylığı alamazlar.

Çeşitli İş ve Meslek Grupları:

Farklı iş ve meslek gruplarından gelen kişiler arasında bu durumu yaşayanlar bulunabilir. Özellikle belirli mesleklerde çalışanların prim günü tamamlamakta zorlandığı gözlemlenebilir.

EYT sorunu, toplumda geniş bir kesimi etkileyen ve emeklilik sistemi üzerine talepleri beraberinde getiren bir konudur. Bu konuda farklı öneriler ve çözüm arayışları bulunsa da, mevcut düzenlemeler çerçevesinde bu durumu yaşayan kişiler genellikle emekli aylığı almaktan mahrum kalmaktadır. Konu, kamuoyunda sıkça tartışılan ve gündemde olan bir meseledir. Ancak, bu durumun çözümüne yönelik resmi bir adım henüz atılmamıştır ve emeklilik sistemine dair değişikliklerle ilgili geniş kapsamlı bir reform süreci gerektirebilir.

Kademeli Emeklilik Kimleri Kapsar?

EYT, 8 Eylül 1999’da başlamıştır. Sigortası bu tarihten önce başlamış, çalışma yılını ve prim gününü doldurmalarına rağmen yaş şartı nedeniyle emekliye ayrılamamış kişiler, kademeli emeklilik kapsamına girer. Kademeli emeklilik süreci, SSK, Bağ-Kur ve tarım sigortalısı olan çalışanlar için de geçerlidir. Kademeli Emeklilik Yasası’ndan yararlanmak için yaş koşulu, prim gün sayısı ve sigorta süresi gereklidir.

Kademeli EYT formülleri gündeme geldi; kadın çalışanların 7.200 ve erkek çalışanların 9.000 prim gün sayısıyla emekli olmaları gerekiyor. Sigortalı kadınlar ve erkekler sigorta primlerini tam olarak ödedikten sonra yirmi veya otuz yıl sonra emekli olabilecek. EYT kademeli geçişi sayesinde prim gün sayısı daha az olan çalışanlar emekli olabilir.

EYT borçlanmaları, gerekli prim süresini doldurmayan çalışanların gün sayısını artırabilir. Kadın çalışanların prim ödemeleri eksik olduğunda, doğum borçlanması mümkündür. Sigorta başlangıcından önce doğum yapan kadınlar prim alabilir. Geçmiş yıllarda Bağ-Kur kaydı olmayan sigortalılar, borçlanarak geçmiş prim günlerini tescil ettirebilir.

Yaş Haddinden Emekli Olmak için Gerekli Şartlar Nelerdir?

Bu koşulu sağlayan ancak gerekli prim gün sayısını dolduramayan sigortalılar yaş haddinden emekli olabilir. Bu kapsamdaki emeklilik koşulları, sigortanın başlangıç tarihine ve bağlı bulunulan kuruma göre değişebilir. 5510 ve 4447 sayılı yasalarla belirlenen yaş haddi emeklilik koşulları değişir. 30 Nisan 2008 tarihinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girdi. İşsizlik Sigortası Kanunu ile birlikte, emekliliğe geçiş için kademeli geçiş sürelerini düzenler.

Yeni sisteme göre EYT kademeli emeklilik tablosu güncellenmiştir. Yeni EYT formülü, prim gün sayısına göre kadın ve erkek çalışanlar için farklı yaş haddi belirledi. Ek olarak, SSK ve Bağ-Kur sigortalıları için emeklilik koşulları iki ana başlık altında incelenmelidir. Bu ayrımlara göre hazırlanan EYT emeklilik tablolarını takip eden başlıklarda inceleyebilirsiniz.

EYT Kapsamında Emekli Primi Nasıl Hesaplanır?

EYT yasalarına göre, emeklilik primi hesaplanırken 3’lü formül yöntemi kullanılır. EYT formülü, emeklilik koşullarını değiştiren üç yasaya dayanır. Bunlardan ilki, 1999 öncesi, yani emeklilikte yaşa takılanların dahil edildiği dönemi içerir. İkincisi, İşsizlik Sigortası Kanunu’nun yürürlüğe girmesinin ardından. Sonundaki, 2008 yılında emeklilik koşullarında yapılan değişikliğin ardından değişen süreleri gösterir. Bu ayrıma göre EYT prim hesaplaması aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir? 2024 EYT Sorgulama
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Nedir? 2024 EYT Sorgulama

Sıralı tarihler, emeklilik primlerini çeşitli dönemlerin koşullarına göre değerlendirmek için kullanılabilir. 1999’dan önceki prim ödemelerinde uygulanan bağlama oranını bugünkü rakamlara göre hesaplamanıza olanak tanır. Bağlama oranı, çalışanın sağlık sigortası, malullük, yaşlılık ve ölüm gibi amaçlarla ilgili olarak prime uygulanan katsayıyı ifade eder. Gelecekte, ilgili oran arttıkça emeklilik aylığı da doğru orantılı olarak yükselir. EYT emeklilik hesaplamasında, üç farklı dönem ve bağlama oranı kullanılır.

Prim Günü Eksiği Olan Çalışanlar Emekli Olabilir mi?

EYT olmak için prim gün sayısını tamamlamak gerekir. 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan EYT’liler, işe devam etmedikleri takdirde eksik prim günlerine sahip olabilirler. Bu durumda, birçok seçenek vardır. Prim günlerini tamamlamamış olanlar borçlanma yapabilir. Geriye dönük prim borçlanması için tercih edebileceğiniz birkaç yöntem aşağıdakilerden biridir:

Askerlik Borçlanması: Er ya da erbaş olarak görev yaptığınız günler, emeklilik için prim süresinden düşülür.

Doğum Borçlanması: 4/A, 4/B ve 4/C statüsünde bulunan kadın çalışanlar, doğum borcundan yararlanabilir. Bu süre içinde primler ödenmezse emeklilik için çalışılması gereken süre daha uzun olur. EYT’liler, sigorta başlangıç tarihinden sonra doğan çocukları için borçlanmaya giderek kalan prim gün sayısını azaltabilir.

4/C Statüsündeki Memurların Aylıksız İzinleri: 4/C statüsündeki kamu çalışanları, mevzuata uygun olarak aldıkları aylıksız izinlerin tamamını prim gününden düşebilirler.

Doktora veya Tıpta Uzmanlık İçin Yurt Dışında Geçirilen Süreler: Sigortalı olmaksızın doktora veya tıpta uzmanlık için yurt dışında geçirdiğiniz süreleri bildirerek prim gün sayısını azaltabilirsiniz.

Bununla birlikte, sigortalı olmadan avukatlık stajı yapılan günler de prim gün sayısına dahil edilebilir. Ayrıca, sigortalı bir işte çalışırken herhangi bir suçtan dolayı tutuklanan veya gözaltına alınan kişiler, bu süre boyunca geçen süreyi EYT prim gün sayısından düşürebilirler.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu